Lộ trình đưa Auckland trở thành thành phố thu nhập cao nhât thế giới

Khi Auckland đang đối mặt với đợt suy giảm GDP bình quân đầu người kéo dài nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, một chuyên gia kinh tế hàng đầu New Zealand đã đề xuất lộ trình tái thiết thành phố lớn nhất xứ sở kiwi thành một đô thị thu nhập cao, đẳng cấp thế giới — không phải bằng cách hy sinh phúc lợi cộng đồng, mà bằng cách biến tăng trưởng và phúc lợi thành một câu chuyện duy nhất.

1. Auckland trước ngưỡng cửa khủng hoảng kinh tế

GDP bình quân đầu người của Auckland đã sụt giảm trong năm tài chính tính đến tháng 3/2024 và nhiều khả năng tiếp tục giảm trong năm 2025 — đây là đợt co hẹp bình quân đầu người kéo dài đầu tiên kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Những con số này không chỉ là số liệu trừu tượng trên bảng thống kê.

"Những con số đó không hề trừu tượng đối với những người dân Auckland đang buộc phải đưa ra những lựa chọn khó khăn hơn về thực phẩm, nhà ở, giao thông và y tế," bà Anna Kominik, Giám đốc và Cố vấn trưởng của tổ chức Growth New Zealand, chia sẻ với NZ Herald.

Gần 1 trong 5 trẻ em Auckland đang lớn lên trong các hộ gia đình trải qua cảnh thiếu thốn vật chất. Bà Kominik nhấn mạnh rằng áp lực kinh tế không chỉ đọng lại ở các con số — nó xói mòn lòng tin, sự tương trợ và sự tham gia dân sự vốn là nền tảng hỗ trợ cộng đồng phát triển bền vững. Nếu bạn đang sinh sống tại Auckland và đang cần hỗ trợ về tài chính xuyên biên giới, dịch vụ chuyển tiền quốc tế tại vina.nz có thể là một giải pháp đáng tham khảo.

2. Sự do dự của một thành phố chưa biết mình muốn gì

Khi so sánh Auckland với các đối thủ đầy tham vọng toàn cầu như Vancouver hay Singapore, bà Kominik không ngần ngại chỉ thẳng vào điểm yếu cốt lõi: Auckland vẫn đang loay hoay tìm kiếm bản sắc của mình.

"Tôi không chắc Auckland đã quyết định được mình muốn trở thành gì. Và sự do dự đó đang gây ra tổn thất, không chỉ về kinh tế mà còn về mặt xã hội," bà nói.

Theo bà, những thành phố có bản sắc rõ ràng sẽ xây dựng được "niềm tin dân sự" — một câu chuyện chung giúp thu hút nhân tài, tạo dựng lòng tin và duy trì cam kết dài hạn. Trong khi đó, các lỗ hổng hạ tầng của Auckland — từ sự chậm trễ trong hệ thống vận tải nhanh, bất định kéo dài về cảng biển, đến thiếu hụt nguồn vốn tăng trưởng — đang đẩy các công ty thành công ra nước ngoài.

Điều đáng lo ngại hơn là tình trạng này xảy ra dù Auckland sở hữu những lợi thế không thành phố nào dễ sao chép: một trong những đô thị đa dạng sắc tộc nhất so với các thành phố cùng quy mô trên thế giới; một nền kinh tế Māori đang tăng trưởng nhanh hơn nền kinh tế chung của New Zealand; và một thành tích đáng nể trong việc tạo ra các công ty đẳng cấp thế giới.

3. Bốn trụ cột trong lộ trình tái thiết Auckland

Bà Kominik lập luận rằng Auckland cần đối xử với tăng trưởng như một hệ thống liên thông, chứ không phải một tập hợp các giải pháp chắp vá. Bà chỉ ra bốn ưu tiên cốt lõi:

Hạ tầng giao thông — xương sống của năng suất đô thị

Bà Kominik nhấn mạnh: "Các thành phố năng suất được xây dựng xung quanh giao thông công cộng như một xương sống vật lý giúp mọi thứ khác trở nên khả thi." Bà thúc giục việc bàn giao dự án City Rail Link đúng tiến độ và đưa ra các quyết định nhanh hơn cho giai đoạn tiếp theo của mạng lưới vận tải nhanh. Đây là điều kiện tiên quyết để mọi ưu tiên khác có thể triển khai.

Nguồn vốn — chìa khóa giữ chân công ty tăng trưởng

Các công ty tại Auckland hiện đang chạm trần ở giai đoạn gọi vốn Series B, buộc phải ra nước ngoài để mở rộng quy mô. Bà Kominik đề xuất: chỉ cần chuyển hướng một phần nhỏ trong khoảng 110 tỷ NZD của quỹ KiwiSaver vào các công ty tăng trưởng trong nước "sẽ mang tính đột phá". Nếu Auckland muốn giữ lại những công ty giỏi nhất của mình, cấu trúc vốn phải thay đổi trước.

Nền kinh tế Māori — mô hình chủ nghĩa tư bản bản địa độc nhất

Đây là điểm khác biệt mà ít thành phố nào trên thế giới có thể sao chép. Bà Kominik nhìn thấy một "kịch bản đặc biệt" khi vốn của người Māori và đầu tư toàn cầu giao thoa với nhau — đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và năng lượng sạch, nơi các bộ tộc (iwi) ngày càng thể hiện vai trò là những nhà đầu tư dài hạn dày dặn kinh nghiệm.

Kỹ năng AI — chiến lược tiền lương trá hình

Bà Kominik đặt ra mục tiêu táo bạo: Auckland nên trở thành "thành phố am hiểu AI nhất tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương trong vòng 5 năm tới". Nhưng không phải như một sáng kiến công nghệ đơn thuần — mà là một chiến lược về tiền lương và năng suất, tập trung vào việc nâng cao kỹ năng cho chính lực lượng lao động hiện tại. Nếu bạn đang tìm kiếm cơ hội việc làm phù hợp với xu hướng này tại New Zealand, hãy tham khảo bảng tra cứu việc làm tại vina.nz.

4. Nhân tài — nền tảng của mọi nền tảng

Không có cơ sở hạ tầng, vốn hay chiến lược nào có thể vận hành nếu thiếu con người. Bà Kominik xác định ba mũi tấn công để giải quyết bài toán nhân tài của Auckland:

• - Thu hút nhân tài toàn cầu: Xử lý thị thực nhanh hơn, bồi thường bằng cổ phần có tính cạnh tranh, và kết nối thực tế với nguồn vốn sớm. Đây là điều mà các trung tâm công nghệ hàng đầu thế giới như Singapore hay Dublin đã làm từ nhiều năm trước.
• - Ngăn chặn dòng người rời đi: Điều chỉnh các thiết lập cấu trúc về thuế, nhà ở và dịch vụ — những rào cản đang âm thầm đẩy người tài rời khỏi Auckland. Với người Việt đang định cư tại đây, việc chủ động tìm hiểu thị trường nhà thuê và nhà mua sẽ là bước đầu tiên để ổn định cuộc sống lâu dài. Các vấn đề liên quan đến visa và tư cách lưu trú, bạn có thể tham khảo dịch vụ tư vấn visa hoặc liên hệ Cố vấn Di trú được cấp phép tại New Zealand Ken Nguyen để được hỗ trợ.
• - Khai phóng tài năng hiện hữu: Bao gồm cả cộng đồng người Auckland đang sống ở nước ngoài. Bà Kominik cho rằng thay vì xem đây là "sự mất mát", Auckland nên coi đây là một mạng lưới kinh tế tiềm năng cần được kích hoạt.

"Sau cùng, chúng ta muốn New Zealand là nơi mà con cái chúng ta muốn ở lại," bà Kominik kết luận.

5. Auckland năm 2040: Nhỏ hơn nhưng sắc bén hơn

Bà Kominik phác thảo một Auckland "thực tế, không phải viễn tưởng" trong vòng 10 đến 15 năm tới:

• - Một thành phố khoảng 2,2 triệu dân, được kết nối tốt hơn bởi mạng lưới vận tải nhanh hoạt động hiệu quả.
• - Khu trung tâm sôi động hơn với hạ tầng liên kết cảng biển, vùng ngoại ô và các khu đổi mới sáng tạo.
• - Một hệ sinh thái công nghệ và công nghệ sạch tạo ra chu kỳ ổn định các công ty có tầm ảnh hưởng toàn cầu, được hỗ trợ bởi nguồn vốn nội địa sâu hơn.
• - Nền kinh tế Māori vượt ngưỡng 100 tỷ NZD và đồng đầu tư tích cực trên khắp các lĩnh vực hạ tầng, công nghiệp.

Quan trọng hơn, đó sẽ là một thành phố nơi sự tăng trưởng được cảm nhận rộng rãi hơn — không chỉ tập trung vào một tầng lớp nhỏ.

Bà Kominik tin rằng vào khoảng năm 2040, Auckland có thể là thành phố mà người dân khắp Châu Á - Thái Bình Dương nhắc đến theo cách họ nói về Zurich hay Amsterdam ngày nay: "Nhỏ hơn những gã khổng lồ, nhưng sắc bén hơn, đáng sống hơn và thực sự đẳng cấp thế giới ở những lĩnh vực mà nó đã chọn ưu tiên."

Bà mong muốn Auckland được biết đến là một thành phố chứng minh được rằng: bạn có thể xây dựng một đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu, thu nhập cao mà vẫn là một nơi đáng sống tuyệt vời. Và tại vina.nz, chúng tôi đồng hành cùng cộng đồng người Việt tại New Zealand trên hành trình đó — từ tìm việc làm, tìm nhà ở, đến hỗ trợ visa và mọi nhu cầu thiết yếu trong cuộc sống hằng ngày.